Przejdź do głównej treści Przejdź do wyszukiwarki

Kilka słów o języku kaszubskim.

Czcionka:

Kilka słów o języku kaszubskim

Jest on obok języka czeskiego, słowackiego, serbołużyckiego i polskiego zaliczany jest do języków zachodniosłowiańskich. Przez lata naukowcy toczyli spór o status mowy kaszubskiej. Jedni utrzymywali, że jest to dialekt (gwara) języka polskiego, inni twierdzili, że kaszubszczyzna jest odrębnym językiem. Ten ostatni pogląd ostatecznie zwyciężył, co państwo polskie prawnie usankcjonowało przyznając ustawowo kaszubszczyźnie status jedynego w Rzeczypospolitej języka regionalnego.

Kaszubi są dziś przeważnie dwujęzyczni. Przez setki lat byli nawet trójjęzyczni: w domu i z sąsiadami mówili po kaszubsku, w kościele modlili się po polsku, a w szkołach i urzędach używali języka niemieckiego.

Język kaszubski spełnia na Kaszubach nie tylko rolę kulturową, lecz także komunikacyjną. Jest używany głównie w rodzinach i kontaktach sąsiedzkich, częściej posługują się nim ludzie starsi niż młodzi, rzadziej stosowany jest w miastach niż na wsi. W wielu kaszubskich rodzinach został zerwany proces międzypokoleniowego przekazu znajomości rodzimej mowy. Aby nie dopuścić do jej wymarcia, po 1990 roku zaczęto wprowadzać nauczanie kaszubskiego do szkół jako przedmiotu dodatkowego – nieobowiązkowego. W roku szkolnym 2014/2015 uczy się go ok. 18 000 uczniów. Od 2005 roku możliwe jest zdawanie matury z języka kaszubskiego.

Według informacji ze spisu powszechnego, w 2011 roku 108 140 osób deklarowało, że najczęściej w kontaktach domowych posługuje się właśnie językiem kaszubskim. W 19 gminach na Kaszubach używanie kaszubskiego zadeklarowało ponad 20% mieszkańców, dzięki czemu w myśl obowiązującego prawa, może być on tam stosowany jako język pomocniczy w kontaktach z administracją.

Na Pomorzu organizowane są również kursy rodny mòwë dla dorosłych. Niektóre urzędy i instytucje publiczne wprowadzają oficjalne tablice informacyjne w językach polskim i kaszubskim. Ten drugi coraz częściej używany jest w życiu publicznym. Nadawane są w nim programy telewizyjne i radiowe. Pierwsze programy nadawane były jedynie przez media publiczne, jednak od czasu powstania prywatnego Radia Kaszëbë w 2004 roku coraz częściej audycje kaszubskie pojawiają się w lokalnych, komercyjnych rozgłośniach radiowych i stacjach telewizyjnych.

Kaszubszczyzna zawsze wykazywała wewnętrzne zróżnicowanie językowe. Na początku XX w. wybitny niemiecki slawista Friedrich Lorentz wyróżnił aż 76 gwar kaszubskich! Wprowadzenie języka kaszubskiego do szkół, wydawanie podręczników do jego nauki, używanie go w mediach sprzyja procesowi standaryzacji kaszubszczyzny. Nadal jednak znajomość języka kaszubskiego literackiego wśród samych Kaszubów jest rzadkością. Na ogół posługują się oni jego gwarowymi odmianami, których nauczyli się od rodziców i dziadków.

Żródło: http://www.skarbnicakaszubska.pl/o-jezyku-csb

 

Warto jeszcze dorzucić:

https://www.facebook.com/Kaszebi/photos/a.155296651235764.30538.143670025731760/709834735781950/?type=1&theater

http://www.skarbnicakaszubska.pl/images/news/alfabet.jpg

http://www.skarbnicakaszubska.pl/images/flash/prezentacja.swf

Szkolne TIK

Zegar

Kalendarium

Listopad 2018
Pon Wt Śr Czw Pt Sb Nie
29 30 31 1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30 1 2

Imieniny

Licencja CC

 

Google+

 

Licencja Creative Commons
O ile nie jest to stwierdzone inaczej, prawa do materiałów na stronie posiada Zespół Szkół Ogólnokształcących nr 2 w Wejherowie, a teksty są dostępne na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa-Użycie niekomercyjne 4.0 Międzynarodowe.

Pogoda